سه‌شنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۶ - ۱۱:۲۵

مدرس کارگاه آموزشی «تفکر، کودک و کتابخانه» عنوان کرد؛

ضرورت یادگیری مهارت‌های تفکر در زندگی امروز

روح الله کریمی

دکتر روح‌الله کریمی با تأکید بر ضرورت یادگیری مهارت‌های تفکر در زندگی امروز، در خصوص این کارگاه‌ها گفت: طی این دوره می‌آموزیم که چگونه اندیشه کودک را برای موفقیت در زندگی عملی ورزیده کنیم.

در آستانه برگزاری سومین و چهارمین کارگاه آموزشی «تفکر، کودک و کتابخانه» که به همت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود، دکتر روح‌الله کریمی، مدرس این کارگاه در گفتگو با روابط عمومی نهاد پیرامون اهداف برگزاری این مجموعه از کارگاه‌ها اظهار داشت: کودکان جامعه ما نیاز به مهارت‌هایی دارند که ما آن را مهارت‌های تفکر می‌نامیم و متأسفانه مدارس در اختیار آنان قرار نمی‌دهند؛ کودکان بدون فراگرفتن مهم‌ترین مهارت‌هایی که در زندگی عملی به کارشان می‌آید، از مدارس فارغ‌التحصیل می‌شوند و این دغدغه‌ای مشترک بین نهاد کتابخانه‌ها و پژوهشگاه علوم انسانی بود. علاوه بر این متولیان نهاد به‌خوبی واقفند که کودکان تنها زمانی تبدیل به عضوی فعال برای کتابخانه می‌شوند که عطش دانستن در آنان شعله‌ور شود و پرسش‌هایی در ذهن شان شکل گیرد؛ لذا به این نتیجه رسیدند که به‌واسطه کارگاه آموزشی «تفکر، کودک و کتابخانه» این جرقه در ذهن کودک روشن می‌شود و او را به پرسشگری دائمی تبدیل خواهد کرد.

وی اضافه کرد: در دنیای امروز کتابخانه‌ها تنها مکانی برای امانت گرفتن کتاب نیستند و پاتوقی فرهنگی برای اعضا محسوب می‌شوند؛ افراد گرد هم می‌آیند و در خصوص دغدغه‌های مشترک شان با یکدیگر گفتگو می‌کنند؛ ازاین‌رو کارگاه «تفکر، کودک و کتابخانه» با تأکید بر اصول کندوکاو گروهی، تا حدودی در راستای تحقق این هدف گام برمی‌دارد.

عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انسانی تصریح کرد: ما بر آنیم که مهارت‌هایی همچون تفکر نقادانه و خلاق، تشخیص معیارها و داوری درست را در کودک ایجاد و تقویت کنیم؛ درواقع با توجه به اینکه زندگی امروز بشر دائماً در حال تغییر است، تنها در صورتی موفق به تصمیم‌گیری درست در موقعیت‌های متفاوت خواهد شد که به این مهارت‌ها مجهز باشد. شاید قیاس این مسئله با توانایی‌های فیزیکی ملموس‌تر باشد؛ ما به کودک نمی‌گوییم که این وزنه مشخص را بلند کند و یا اینکه چگونه این کار را انجام دهد؛ ما ماهیچه‌های او را ورزیده می‌کنیم تا هر چه را که می‌خواهد به‌تنهایی از زمین بلند کند. درواقع طی این دوره می‌آموزیم که چگونه اندیشه کودک را برای موفقیت در زندگی عملی ورزیده کنیم.

کریمی در خصوص تأثیر کتاب و کتابخوانی بر ایجاد اندیشه صحیح در کودک اظهار داشت: در تعریف تفکر آمده است «الفکر حرکة الی المبادی و من المبادی الی المراد»، یعنی دانایی لازمه تفکر صحیح است و انسان با ذهنی خالی، فکر و اندیشه پخته‌ای نخواهد داشت؛ بنابراین ما کودکان را به مطالعه تشویق می‌کنیم؛ چراکه تفکر بر اساس دانش شکل می‌گیرد؛ اما درعین‌حال داشتن اطلاعات به‌تنهایی کافی نیست و توانایی ارزیابی، نقد و تحلیل داده‌ها، مرعوب نشدن در برابر آن‌ها و حتی قابلیت بازاندیشی و از آن خود کردن مفاهیم نیز لازمه کار است. بااین‌حال آنچه مسلم است، این است که درصورتی‌که عطش دانستن در کودک شعله‌ور شود، او هرگز خود را از دوستی با کتاب محروم نخواهد کرد.

وی با اشاره به تجربه حضور در دوره اول و دوم کارگاه آموزشی «تفکر، کودک و کتابخانه» اظهار داشت: اشتیاق کتابداران حاضر در این دوره آموزشی به‌یادماندنی بود؛ درواقع پیش‌ازاین نیز ما چنین دوره‌هایی برای برخی از مؤسسات دولتی و غیردولتی برگزار کرده بودیم، اما خیلی وقت‌ها شرکت‌کنندگان تنها صرف گذراندن دوره‌ای ضمن خدمت به آن نگاه می‌کردند؛ در این شرایط دیدن شور و شوق کتابداران بسیار دوست‌داشتنی و قابل‌تقدیر بود؛ آن‌ها تشنه یادگیری بودند؛ مادام سؤال می‌پرسیدند و اطلاعاتی افزون بر آنچه ارائه می‌شد، طلب می‌کردند و این مسئولیت ما را سنگین‌تر می‌کرد. در حال حاضر نیز این کارآموزان در گروهی تلگرامی، که بنده نیز عضو آن هستم، تصاویر و گزارش‌هایی از فعالیت‌های خود را به اشتراک می‌گذارند که مشاهده آن‌ها باعث خوشحالی است. من و سایر همکارانم نیز در پژوهشگاه علوم انسانی، فراتر از یک دوره آموزشی صرف و برای تعمیق این آموزه‌ها در خدمت نهاد خواهیم بود.

عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انسانی در خصوص سرفصل‌های آموزشی در این کارگاه‌ها گفت: دوره‌های طراحی‌شده برای کتابداران در دو سطح مقدماتی و تکمیلی، هر یک به مدت ۱۲ ساعت، برگزار می‌شود. دروس ارائه‌شده در این دوره‌ها بر آموزه‌های عملی، بیش از تئوری، معطوف است. مفاهیم پایه فلسفه برای کودکان، مهارت‌های تفکر ازجمله تفکر نقادانه و شناخت مغالطات و نیز مهارت‌های مربیگری برای کودک برخی از آموزه‌های ارائه‌شده در این کلاس‌ها است. همچنین چگونگی استفاده از تجربه زیسته کودکان برای تفکر و اندیشه ورزی در آنان در این دوره‌ها موردتوجه قرار می‌گیرد. تمرین و اجرای عملی نیز بخش پایانی این کارگاه‌ها است.

گفتنی است، مجموعه کارگاه‌های آموزشی «تفکر، کودک و کتابخانه» با هدف آشنایی و آموزش کتابداران نهادی با مفاهیم حوزه فلسفه و کودک برای دوره سوم و چهارم به میزبانی استان‌های آذربایجان شرقی و غربی برگزار می‌شود.