به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان بوشهر، افسانه دارابی؛ مسئول کتابخانه عمومی خلیج فارس بوشهر، در یادداشتی به معرفی و بررسی کتاب «بندر سیراف از نگاه تاریخنگاران و باستانشناسان خارجی» پرداخت. در این یادداشت که به منظور آشنایی بیشتر علاقهمندان به تاریخ و تمدن ایران زمین تهیه شده، آمده است:
سیراف؛ بازخوانی شکوه یک ابرشهر باستانی
کتاب «بندر سیراف از نگاه تاریخنگاران و باستانشناسان خارجی»، فراتر از یک مجموعه مقاله، دریچهای نو به عصر طلایی تمدن اسلامی و بازخوانی پرونده یکی از باشکوهترین بنادر جهان در قرون اولیه اسلامی است. این اثر که حاصل تلاش علمی دکتر عبدالکریم مشایخی و ترجمه شیوای زیبا راستیان است، برای نخستین بار مجموعهای از مقالات کلیدی دانشمندان طراز اول جهان را که در کنگره بینالمللی سیراف (۱۳۸۴) ارائه شده بود، به زبان فارسی در اختیار علاقهمندان قرار میدهد.
چرا این کتاب یک اثر استراتژیک و عمیق است؟
۱. پل ارتباطی میان باستانشناسی جهانی و تاریخ محلی:
این کتاب، روایتگر کاوشهای هیجانانگیز تیمی است که بین سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۲ به سرپرستی دکتر دیوید وایتهاوس، خاک سیراف را برای یافتن نشانههای تمدن ورق زدند. از کشف مسجد جامع با شکوه گرفته تا قلعههای ساسانی و خانههای اعیانی چندطبقهای که با چوب ساج آفریقایی بنا شده بودند، همگی در این کتاب با نگاهی علمی واکاوی شدهاند.
۲. سیراف؛ فراتر از یک بندر، یک نهاد بینالمللی:
مقالات این کتاب تبیین میکنند که سیراف در قرن چهارم هجری، تنها یک بندر نبود، بلکه قطب اصلی تجارت اقیانوس هند و پیونددهنده ایران به شرق آفریقا، هند و چین محسوب میشد. لارنس پاتر در این اثر، به «حافظه تاریخی سیراف» میپردازد و نقش این بندر را به عنوان الگویی برای بنادر بعدی نظیر کیش و هرمز در تسلط هفتقرنی بر خلیج فارس بررسی میکند.
۳. جزئیات خیرهکننده از فرهنگ مادی و هنر:
خواننده در این کتاب با جزئیاتی شگفتانگیز از زندگی روزمره سیرافیها آشنا میشود؛ از تحلیل سارا جنینگز بر ظروف شیشهای و سنگی تا بررسی مارک هورتون از تأثیر معماری سیراف بر مساجد شرق آفریقا. همچنین، بررسی نقشبرجستههای گچبری شاهنامه در قلعه نصوری توسط جنیفر اسکارس، پیوند عمیق هنر حماسی ایران با معماری بنادر خلیج فارس را به نمایش میگذارد.
۴. روایت افول و هجرت ثروت:
کتاب به شکلی تحلیلی به ماجرای تلخ زلزله ویرانگر سال ۹۷۷ میلادی (۳۶۶ هجری) میپردازد که شکوه سیراف را در دل خاک مدفون کرد و باعث کوچ بازرگانان ثروتمند به بنادر دیگر شد؛ روایتی که به قلم یوکائیچی یاسوهیرو و ست پریستمن، فرآیند انتقال قدرت تجاری در خلیج فارس را به خوبی ترسیم میکند.
سخن پایانی
این اثر که با حمایت نیکاندیشانی چون مهندس عبدالزهرا وطندوست، مهدی آماره و زندهیاد حاج حسن کبگانی به زیور طبع آراسته شده، سندی استوار بر سیادت دریایی ایرانیان و هویت ملی ما در پهنه خلیج فارس است. مطالعه این کتاب برای هر پژوهشگر تاریخ، باستانشناس و هر ایرانی که به دنبال درک ریشههای اقتدار اقتصادی ایران در اعصار گذشته است، ضرورتی انکارناپذیر دارد.
این کتاب همچون نقشهای گنج است که نه برای یافتن طلا، بلکه برای کشف هویت گمشده شهری است که روزگاری ثروتمندترین مردان جهان را در خود جای داده بود و امروز در میان سطور این مقالات، دوباره جان میگیرد.
ارسال نظر