به گزارش ادارهکل روابط عمومی و امور بینالملل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، همزمان با ششمین سالگرد شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی، در این گزارش، مروری بر کتاب «حاج قاسمی که من میشناسم» به قلم سعید علامیان خواهیم داشت.
مرورنویس: رکسانا کیهانی (مسئول کتابخانه شهدای مهد ادیبان شهرستان زبرخان استان خراسان رضوی)
مشخصات کتاب
• عنوان: حاج قاسمی که من میشناسم
• نویسنده: سعید علامیان
• ناشر: انتشارات خط مقدم
• سال انتشار:۱۴۰۰
• موضوع: سیره و منش شهید حاج قاسم سلیمانی، اخلاق فردی و سبک فرماندهی، خاطرات دفاع مقدس
• ژانر: خاطرات، زندگینامه مستند، دفاع مقدس، ادبیات انقلاب اسلامی
• زمان تقریبی مطالعه: ۶ ساعت
خلاصه محتوا
کتاب «حاج قاسمی که من میشناسم» مجموعهای از خاطرات واقعی و صمیمی نویسنده از سالها دوستی و همراهی با شهید حاج قاسم سلیمانی است. در این اثر، حاج قاسم نه بهعنوان چهرهای دستنیافتنی و اسطورهای، بلکه در قامت انسانی ساده، متواضع، عمیقاً مردمی و مسئولیتپذیر تصویر میشود.
روایتها ابعاد مختلف شخصیت او را دربر میگیرند؛ از اخلاق فردی و ایمان قلبی تا شیوۀ فرماندهی، ارتباط با نیروها، توجه به خانوادۀ شهدا و نگاه انسانی به مردم. کتاب بخشی از خاطرات دوران دفاع مقدس و بخشی از سالهای پس از آن را روایت میکند و میکوشد تصویری صادقانه، نزدیک و الهامبخش از یکی از چهرههای ماندگار تاریخ معاصر ایران ارائه دهد.
تحلیل ساختاری و روایی
روایت اولشخص
روایت کتاب بر پایۀ خاطرات، تجربهها و مشاهدات مستقیم نویسنده شکل گرفته است. نویسنده که سالها با حاج قاسم سلیمانی همراه بوده، روایت را از جایگاه شاهدی نزدیک و قابل اعتماد پیش میبرد. این زاویهدید به متن صداقت، صمیمیت و عمق عاطفی میبخشد و شخصیت حاج قاسم را نه در قالب گزارشی رسمی، بلکه در بستر زندگی روزمره، تصمیمها و رفتارهای انسانیاش به تصویر میکشد. لحن روایت ساده، محترمانه و تأملبرانگیز است و آگاهانه از اغراق و شعارزدگی فاصله میگیرد.
ساختار اپیزودیک
ساختار کتاب اپیزودیک و متکی بر خاطرات کوتاه و مستقل است. هر بخش، روایتی کامل از یک موقعیت یا تجربۀ مشخص را بازگو میکند که در کنار دیگر اپیزودها، تصویری منسجم و چندلایه از شخصیت حاج قاسم میسازد. این روایتها الزاماً تابع توالی زمانی سختگیرانه نیستند و بیشتر بر لحظههای معنادار و شخصیتساز تمرکز دارند. چنین ساختاری، متن را پویا و خوشخوان کرده و امکان خواندن مستقل هر بخش را فراهم میآورد.
زبان و نثر
زبان کتاب ساده، روان و صمیمی است و از پیچیدگیهای زبانی و آرایههای سنگین پرهیز میکند. نثر بیتکلف و نزدیک به گفتار، فضای خاطرهمحور اثر را حفظ کرده و صداقت تجربههای شخصی نویسنده را بیواسطه به خواننده منتقل میکند. در عین سادگی، متن از لطافت عاطفی و حس احترام برخوردار است و در بسیاری از بخشها حالوهوایی تأملبرانگیز دارد.
شخصیتپردازی
شخصیتپردازی حاج قاسم سلیمانی در این کتاب بهصورت غیرمستقیم و از خلال رفتارها، گفتارها و واکنشها شکل میگیرد. نویسنده بهجای توصیفهای کلی و شعاری، جزئیات عینی زندگی را برجسته میکند و شخصیتی چندبعدی ارائه میدهد که در آن صلابت فرماندهی با فروتنی اخلاقی درهم تنیده است. این شیوه، تصویری باورپذیر و انسانی از شخصیت اصلی در ذهن خواننده ایجاد میکند.
مقایسه با آثار همرده
• از چیزی نمیترسیدم (خاطرات خودنوشت شهید حاج قاسم سلیمانی) : شباهت در شخصیتمحوری، صداقت روایت و نمایش اخلاق، شجاعت و منش انسانی. تفاوت اصلی در این است که این اثر روایت مستقیم خود شهید است، در حالی که «حاج قاسمی که من میشناسم» بر خاطرات نزدیکان و همراهان تکیه دارد.
• سلام بر ابراهیم (علیاصغر شیبانی) : شباهت در تمرکز بر منش اخلاقی، شجاعت و روایت صمیمی و الهامبخش. تفاوت در شخصیت محوری و بافت تاریخی روایت است.
جمعبندی و ارزیابی نهایی
کتاب «حاج قاسمی که من میشناسم» تصویری صمیمی، ملموس و انسانی از یکی از تأثیرگذارترین شخصیتهای تاریخ معاصر ایران ارائه میدهد. روایتهای کوتاه و اپیزودیک کتاب، هرکدام دریچهای به لحظههای واقعی و معنادار زندگی حاج قاسم میگشایند و خواننده را به تجربهای نزدیک از شناخت منش و اخلاق او دعوت میکنند.
این اثر با زبان ساده و روان، علاوه بر انتقال حس صمیمیت، زمینهای برای تأمل اخلاقی فراهم میآورد و نشان میدهد که الگوهای بزرگ انسانی، بیش از آنکه در موقعیتهای حماسی جلوه کنند، در رفتارهای روزمره و انتخابهای اخلاقی معنا مییابند. کتاب برای علاقهمندان به خاطرات واقعی، زندگینامه شخصیتهای تأثیرگذار و الگوهای اخلاقی معاصر، اثری خواندنی و الهامبخش است.
ارسال نظر