به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان تهران؛ همزمان با ایام برگزاری سی و سومین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم سلسله نشست های فرهنگی-قرآنی به همت اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران از روز های آغازین نمایشگاه آغاز شد و شب گذشته دوشنبه ۴ اسفندماه در سومین شب برگزاری نمایشگاه؛ غرفه نهاد کتابخانه های عمومی کشور میزبان علاقمندان مباحث قرآنی با موضوع «خانواده در قرآن» بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین شیخ اسلامی، دبیر محفل قرآنی کتابخانه باباطاهر شهر تهران، به‌عنوان مدرس نشست در ابتدای سخنانش با بیان اینکه قرآن کریم، خانواده را کانون آرامش و مودت معرفی می‌کند به آیه ۲۱ سوره روم اشاره کرد و گفت: وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ "و از نشانه‌های او اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و در میانتان مودت و رحمت قرار داد. بی‌گمان در این [نعمت] برای مردمی که می‌اندیشند نشانه‌هایی است. " اساس تشکیل خانواده بر پایه نیاز فطری انسان به همسر و دستیابی به آرامش روانی نهاده شده است.

وی در ادامه به بیان مهم‌ترین آیات درباره خانواده پرداخت و گفت: آیه ۲۴ سوره نور، تشویق به ازدواج وَأَنْکِحُوا الْأَیَامَیٰ مِنْکُمْ... إِنْ یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ مردان و زنان بی‌همسر را همسر دهید... اگر فقیر باشند، خداوند از فضل خود آنان را بی‌نیاز می‌کند؛ آیه ۳۴ سوره نساء موضوع مسئولیت‌پذیری الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَیٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ مردان سرپرست و نگهبان زنانند، به خاطر برتری‌هایی که خدا برای برخی بر برخی دیگر قرار داده و به خاطر نفقاتی که از اموالشان می‌پردازند و حفظ خانواده از آتش جهنم در سوره تحریم، آیه ۶ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا ای کسانی که ایمان آورده‌اید! خود و خانواده خویش را از آتش (دوزخ) نگاه دارید بیان شده است.

وی در ادامه سخنانش در موضوع اقسام خانواده در قرآن گفت: از نظر ایمانی چهار نوع خانواده در قرآن کریم معرفی شده است که شامل : خانواده مؤمن (زن و مرد هر دو مؤمن) مانند خانواده حضرت علی و حضرت فاطمه علیهم االسلام که درباره آنان سوره انسان نازل شد؛ خانواده کافر (زن و مرد هر دو کافر) : مانند ابولهب و همسرش ام‌جمیل (سوره مسد)؛ خانواده با مرد مؤمن و زن کافر: مانند همسران حضرت نوح و حضرت لوط و خانواده با زن مؤمن و مرد کافر: مانند همسر فرعون (آسیه) که مؤمن بود.

دبیرمحفل قرآنی کتابخانه باباطاهر به احادیث با موضوع خانواده اشاره کرد و گفت: در خصوص جایگاه و اهمیت خانواده پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می فرمایند:ما بُنِیَ بَناءٌ فِی الاِسلامِ اَحَبُّ اِلَی اللّهِ مِنَ التَّزْویجِ "هیچ بنایی در اسلام نزد خداوند محبوب‌تر از ازدواج نیست. " و در حدیثی دیگر امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:مِنْ أَخلاقِ الانبیاء حُبُّ النِّساءِ "دوست داشتن زنان، از اخلاق پیامبران است. " و در این بخش حدیث معروف پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله:مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدْ أَحْرَزَ نِصْفَ دینِهِ فَلْیَتَّقِ اللّهَ فِی النِّصْفِ الْباقی "کسی که ازدواج کند، نیمی از دین خود را حفظ کرده است؛ پس در نیمه باقی‌مانده تقوای الهی پیشه کند. " نیز آماده است.

وی در ادامه سخنانش در خصوص رفتار با خانواده به بیان احادیثی پرداخت و گفت: پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می فرمایند:خَیرُکُم خَیرُکُم لأَهلِهِ وَاَنَا خَیرُکُم لأَهلی، ما اَکرَمَ النِّساءَ اِلّا کَریمٌ وَلا اَهانَهُنَّ اِلّا لَئیمٌ "بهترین شما کسی است که برای خانواده‌اش بهتر باشد و من از همه شما برای خانواده‌ام بهترم. زنان را گرامی نمی‌دارد مگر انسان بزرگوار و به آنان اهانت نمی‌کند مگر شخص پست و بی‌مقدار. " و امام صادق علیه‌السلام نیز در این خصوص می فرمایند:مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِاَهلِ بَیتِهِ مُدَّ لَهُ فی عُمُرِهِ "هر کس به شایستگی در حق خانواده‌اش نیکی کند، عمرش طولانی می‌شود. "

حجت الاسلام والمسلمین شیخ اسلامی در بیان وظایف متقابل زوجین به بیان احادیثی از امامان پرداخت و گفت: امام صادق علیه‌السلام درباره حق زن بر شوهر می فرمایند:حَقُّ المَرأَةِ عَلی زَوجِها اَن یَسُدَّ جَوعَتَها وَیَستُرَ عَورَتَها وَلا یَقبَحُ لَها وَجهاً، فَاِذا فَعَلَ ذلِکَ فَقَد وَاللّهِ قَضی حَقَّها "حق زن بر شوهر این است که گرسنگی او را برطرف کند، عورتش را بپوشاند و با او بدخلقی نکند؛ وقتی چنین کرد، به خدا سوگند حق او را ادا کرده است. " و در حدیث دیگری پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می فرمایند:اَلْمُؤمِنُ یَأکُلُ بِشَهوَةِ اَهلِهِ، وَالمُنافِقُ یَأکُلُ اَهلُهُ بِشَهوَتِهِ "مؤمن به میل و رغبت خانواده‌اش غذا می‌خورد و منافق میل و رغبت خود را به خانواده‌اش تحمیل می‌کند. "

وی در ادامه در بیان وظایف و حقوق شوهر در قرآن کریم گفت:از آنجا که هر اجتماعی نیازمند مدیری است، اجتماع کوچک همسران نیز نیازمند مدیری است که همان شوهر است؛ زیرا شوهر با توجه به مسئولیت سنگین تامین مخارج زندگی، می ‌بایست مسئولیت سرپرستی و مدیریت خانواده را نیز به عهده گیرد. اما مدیریت و سرپرستی شوهران بر همسران به معنای آن نیست که هر کاری که خواستند انجام دهند و دیکتاتوری و استبداد پیشه گیرند؛ بلکه هرگونه عملی می ‌بایست در راستای تامین روح ازدواج و تشکیل خانواده باشد که همانا «آرامش، آسایش و تناسل و بقای نسلی» است؛ زیرا چنانکه از آیات قرآن معلوم شد تشکیل خانواده در راستای «سکونت، انفاق و تناسل» است.

مدرس محفل قرآنی افزود: بی‌ گمان برترین کانون اجتماعی و هسته اصلی اجتماع و سلامت آن خانواده است که ترکیبی از دو جنس مخالف یعنی زن و مرد می ‌باشد. زیرا این ترکیب الهی برترین، بهترین، کامل‌ ترین و تاثیر گذارترین بلکه در بسیاری از موارد تنها ترین راه برای دستیابی به سعادت و مولفه‌ ها و عناصر اصلی آن یعنی آرامش و آسایش در روان و تن است. بر پایه اهمیت و ارزش خانواده و همسران در بنای سعادت فردی و جمعی و نیز شخصی و اجتماعی بلکه دنیوی و اخروی، آیات قرآنی متعددی به این مهم پرداخته و به حقوق و وظایف متقابل همسران اشاره کرده است.

 وی در ادامه افزود: کالبدهای متفاوت مرد و زن برای آن است که هر یک بتوانند مسئولیت ‌ها و نقش ‌هایی را به عهده گیرند که تکمیل ‌کننده یکدیگر و تحقق بخش اهداف زندگی است. کالبد مرد به گونه ‌ای ساخته شده تا بتواند مسئولیت‌ های سنگین بدنی را به عهده گیرد و کارهای شاق و پر تکلف را انجام دهد. این برتری در کالبد مردان به معنای برتری «نفس» آنان نیست؛ زیرا نفس و روان زن و مرد یکسان است؛ بلکه این برتری برای مسئولیت و نقشی است که خدا برای مردان و شوهران قرار داده است؛ خدا بصراحت در این‌باره می ‌فرماید: الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ الله بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ؛ مردان استوانه‌های استواری برای زنان هستند تا به آن تکیه کنند و این امر به سبب تفضیل الهی برخی بر برخی دیگر و نیز به اسباب انفاق مردان از اموال شان است. (نساء، آیه ۳۴)

مدرس محفل قرآنی تصریح کرد: در حقیقت مسئولیت اجتماعی سنگین تامین مخارج و هزینه کردها از مهم ‌ترین دلایلی است که مسئولیت سرپرستی و مدیریت خانواده به مردان سپرده شده است. مردان برای اینکه بتوانند تولید درآمد کنند باید بدنی قوی داشته باشند و به کارهای بدنی سنگین بپردازند؛ تا آن را در خانواده هزینه و انفاق کنند.

وی در ادامه سخنانش در خصوص پاداش خدمت به خانواده به بیان احادیثی پرداخت و گفت:پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به حضرت علی علیه‌السلام می فرمایند:یا عَلی: خِدمَةُ العِیالِ کَفّارَةٌ لِلکَبائِرِ وَتُطفِی‌ءُ غَضَبَ الرَّبِّ وَمُهُورُ الحُورِ العینِ وَتَزیدُ فِی الحَسَناتِ وَالدَّرَجاتِ "ای علی! خدمت به خانواده، کفاره گناهان کبیره و خاموش‌کننده خشم خداوند و مهریه حورالعین و زیادکننده حسنات و درجات است. " و در جای دیگر فرمودند: یا عَلی: لا یَخدِمُ العِیالَ اِلّا صِدّیقٌ اَو شَهیدٌ اَو رَجُلٌ یُریدُ اللّهُ بِهِ خَیرَ الدُّنیا وَالآخِرَةِ "ای علی! به خانواده خود خدمت نمی‌کند مگر صدّیق یا شهید یا مردی که خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او بخواهد. "